تبلیغات
بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی - استرس در دانش آموزان و راههای کاهش آن

استرس در دانش آموزان و راههای کاهش آن

نویسنده :رضا کامرانی
تاریخ:پنجشنبه 10 اسفند 1396-11:11 ق.ظ


انواع اضطراب تحصیلی :

· اضطراب تسهیل كننده یا تسریع كننده : میزان متوسط اضطراب و فشار موجب تسهیل كاركردفرد می شود.

· اضطراب ناتوان كننده :‌اگر اضطراب از حد معینی فراتر رود باعث پریشانی ، عدم تمركز ، احساس درماندگی ،‌ اختلال ذهنی ،‌شناختی و رفتاری /جسمی می گردد.

عملكرد ضعیف افراد مضطرب تنها به نقایص شناختی مربوط نمی شود. دراین افراد اضطراب می تواند مربوط به شایستگی و صلاحیت انجام امتحان ، نقص درروش های مطالعه و كمبود مهارت های امتحان باشد.

در اضطراب امتحان متغیرهای زیادی مؤثر می باشد كه در این میان اضطراب عمومی و كلی مهم تر می باشد.


 جهت مطالعه کل متن به ادامه مطلب مراجعه کنید

زمان شكل گیری اضطراب امتحان :

اضطراب امتحان در سنین 12ـ10 سالگی شكل می گیرد .

در 25% از دانش آموزان اضطراب امتحان آسیب زا بوده و با افزایش سن میزان آن افزایش می یابد.

نقش جنسیت در اضطراب امتحان :

به دلیل مسایل فرهنگی و نقش های جنسیتی دختران مضطرب تر از پسران هستند ،‌زیرا اضطراب توسط دختران و زنان پذیرفته شده است . (‌كریگ و دابسون 1995).

گسترش و ثبات اضطراب امتحان :

ساراسون (1973) اعتقاد دارد،‌اضطراب حالتی است كه در تعامل والدین با كودك گسترش یافته و ثبات می یابد. او ادعا می كند والدین كودكان دارای اضطراب امتحان ، علاوه بر این كه نیاز به محبت و امنیت آنها رانادیده می گیرند ،‌دركمك كردن به آنها نیز كارا نیستند. این اولیا فرزندان خود را بون توجه به علایق و استعدادهای آنهابرای كسب موفقیت مورد نظر خود تحت فشار قرار می دهند. در برخی موارد والدین آرزوهای تحقق نیافته ی خود را به فرزندانشان القا می كنند.

عوامل مؤثردرمیزان اضطراب امتحان :‌

· تنبیه كودك به واسطه ی نمره ی كم

· انتظارات معلم

· مهارت های تحصیلی و روش های مطالعه

· دشواری امتحان

· شرایط برگزاری امتحان

· هوش

· طبقه اقتصادی ،‌اجتماعی

· انگیزه پیشرفت

· نوع شخصیت

· و ...

·

عوامل بوجود آورنده ی اضطراب امتحان :

1. فردی: انتظاربیش از حد از خود/ضعف اعتماد به نفس/عدم باور مثبت نسبت به موفقیت / رقابت بیش از حد/عدم آمادگی و برنامه ریزی لازم / عدم تمركزبر امتحان و درس خواندن /شخصیت مضطرب و كمال گرا/كم بودن انگیزه / هوش متوسط/ و...

2. خانوادگی :‌سخت گیری بیش از اندازه /عدم حمایت و تشویق /والدین مضطرب/اختلافات خانوادگی /رقابت غیر منطقی/تهدیدهای بی مورد/توجه بیش از حد به مسایل تحصیلی فرزند/ الگوهای خشك فرزندپروری/سرزنش و تنبیه / وضعیت اقتصادی پایین / عدم تشویق / و...

3. عوامل مدرسه ای : انتظارات غیر واقعی آموزگاران /محیط نامناسب امتحان / مقررات خشك/ نوع پرسش های امتحان / ایجاد رقابت های ناسالم / عدم توجیه دانش آموزان برای امتحان /عوامل مزاحم مثل سر و صداو نور/ تهویه ی نامناسب

نشانه ها و علایم اضطراب امتحان :

· oناراحتی های گوارشی ،‌آشفتگی معده ،‌سرگیجه، بی اشتهایی، حالت تهوع

· تپش قلب ، بی خوابی، تنگی و كوتاهی نفس

· لرزش در صدا ، ضعف ، عرق كردن

· لكنت زبان ،‌خشكی دهان

· عدم تمركز ، ضعف خود پنداره ، آشفتگی ذهن ، ارزیابی غلط از توانایی های خود، افت تحصیلی ، بیزاری از مدرسه ، خطاهای ادراكی، حواس پرتی، هیجانات افراطی، كاهش سیستم ایمنی بدن

علایم اضطراب پس از امتحان :

· بی تفاوتی ساختگی و ظاهری

· احساس گناه ( چرا بیشتر مطالعه نكردم )

· خشم ( آموزگار نمی خواست من نمره ی قبولی بیاورم )

· سرزنش ( اگر كتاب درسی آنقدر خسته كننده نبود! )

· افسردگی ( دلیلی نمی بینم كه بعد از امتحان در مدرسه بمانم)

·

درمان های روان شناختی ،‌دارودرمانی یا هردو ؟

مطالعات نشان داده است كه انواع خاص مداخله های روان شناختی نه تنها از دارو نماهای معتبرمؤثر- تر هستند بلكه بهتر از رویكردهای دارویی موجود بوده و دست كم در موقعیت قابل قبولی قرار دارند . مداخله ی روان شناختی اثر دراز مدت و حتی بیماران تا دوسال بعد نیز وضعیت بهبود خود را حفظ می - كنند ، درحالی كه داروها عوارض جانبی مانند گیجی ،‌خشكی دهان را ایجاد نموده و قطع آن نیز به دلیل وابستگی جسمی و روانی فرد را دچار مشكل می نماید .

شیوه های درمانی شناختی ـ‌درمانی

1. تن آرامی

2. حساسیت زدایی منظم

3. ایمن سازی در مقابل استرس

4. آموزش مهارت های مطالعه

5. مقابله با باورهای غیر عقلانی و غیر منطقی

6. ایمن سازی در مقابل استرس

7. روش پس خوراند زیستی ( افراد به گونه ای به دستگاه های هدایت كننده متصل می شوند تا بتوانند پیوسته اطلاعات دقیقی درباره ی فعالیت های فیزیولوژیكی خود مانند ضربان قلب یا تنش عضلانی رادر اختیار داشته باشند . براساس دستور العمل های درمانگر و توجه به علامت های دستگاه هدایت كننده بیماران به تدریج می آموزند كه فعالیت های ارادی و حتی فعالیت های فیزیولوژیكی غیر ارادی خود را مهار كنند . )

8. آموزش توجه (عدم توجه به محرك های نامربوط به تكلیف و توجه به محرك های مربوط به تكلیف)

نقش اولیای مدرسه در كاهش اضطراب امتحان :

- عدم ایجاد ترس و واهمه از امتحان در دانش آموزان ( جلسه ی امتحان نه انتقام)

- اطمینان خاطر به دانش آموزان درراستای طراحی سؤالات از متن كتاب

- گنجاندن سؤالات دشواردر شماره های آخر

- اجتناب از ایجاد رقابت ناسالم در میان دانش آموزان

- هدف امتحان ارزیابی از دانسته های دانش آموزان می باشد نه آنچه را كه نمی دانند

- توجه به اصول سنجش و اندازه گیری خصوصاً سطح دشواری سؤالات

- اجرای امتحانات مستمر و خودآزمایی به منظور آشنا كردن دانش آموزان با سؤالات و نحوه ی امتحان

- كاهش اعتبار نمره و ارزش گذاری به فعالیت های علمی و تحقیقات

- آموزش های جبرانی

- اجرای مسابقات علمی متعدد

- و ...

نقش مدیر در كاهش اضطراب امتحان :

· اعلام برنامه ی امتحان به دانش آموزان یك هفته قبل از امتحان

· تنظیم زمان آزمون ها با توجه به سختی و آسانی دروس

· اجتناب از برگزاری امتحانات با وقت بسیار كم

· هدایت دانش آموزان به محل برگزاری امتحان چند دقیقه قبل از شروع آزمون

· پیش بینی محل برگزاری و امكانات مناسب مانند تهویه ، نور كافی ، دمای مناسب ، صندلی ، حذف عوامل مزاحم صوتی و ... جهت اجرای آزمون

· توسل به دعا و نیایش و توكل به خدا هنگام شروع امتحان

· عدم جابجایی دانش آموزان هنگام شروع امتحان

· حضور معلم در جلسه و بیان جملات آرامش بخش به دانش آموزان

· عدم گفتگو با دانش آموز در زمان امتحان

· عدم توقف مراقبین بالای سر دانش آموزان

· عدم گوشزد نمودن مراقبین به جواب اشتباه سؤال

· اجتناب از برخورد شدید با دانش آموزان خاطی

· پیش بینی سیستم تهیه سؤالات امتحانی با كیفیت بالا و خوانا و مناسب

· عدم گفتگو با دانش آموزان حین امتحان

نقش خانواده در كاهش اضطراب امتحان :

· جو عاطفی دور از تنش و مشاجره

· محدود نمودن میهمانی و رفت و آمدهای مكرر

· توجه به خواب ، استراحت و تفریح دانش آموزان

· كاهش یا حذف وظایف محوله ی خانگی به دانش آموزان

· حمایت عاطفی و اطمینان بخشی دردوران امتحانات به دانش آموزان

· كاهش زمان تماشای تلویزیون تا حد امكان

· خودداری از ایجاد ترس ودلهره در دانش آموزان

· خودداری از فشار و توقع بیش از برای مطالعه از دانش آموزان

· خودداری از سرزنش دانش آموزان به واسطه ی امتحان ناموفق

· خودداری از حبس نمودن دانش آموزان جهت مطالعه

· ü پیش بینی تغذیه ی مناسب و قوی ویژه ی دانش آموزان در ایام امتحانات و عدم مصرف مواد كافئین دار مانند : نوشابه ، قهوه و غذاهای ادویه داردربرنامه ی غذایی

· عدم بروز انتظار بالا و كمال گرایی از فرزندان از سوی خانواده نسبت به نمرات بالا

· عدم مقایسه فرزندان با یكدیگر و با دیگران

· عدم تأكید مكرربه درس خواندن

· ایجاد انگیزه ، تقویت روحیه با ارایه ی پاداش و تقویت های مطلوب

· مروربرگه های امتحانی فرزندان به منظور شناسایی ورفع نقاط ضعف درسی آنان

· مصرف عرق نعناع ، دوغ ، عرق بیدمشك و كاسنی

نقش دانش آموزان در كاهش اضطراب امتحان :

· توسل به دعا و نیایش و توكل به خدا هنگام امتحان

· تقسیم مباحث كتاب ومطالعه ی به مرور دروس

· تنظیم وقت با برنامه ی امتحانی

· بستن كتاب وتكرار مطلب آموخته شده به منظور كاهش اضطراب

· تكرار جملاتی مانند : « شروع هركاری درابتدا آنطور كه باید خوشایند نیست ، وقتی كه پیشرفت كردم انگیزه ی بیشتری پیدا خواهم نمود. »‌ به منظور كاهش اضطراب و افزایش اعتماد به نفس

· شب امتحان زمان مرور درس است .

· اضطراب نوعی احساس فریب انگیز است كه به شما القا می كند از پس هركاری كه قراراست انجام دهید بر نمی آیید. پس در شرایط اضطراب دست از تلاش و كوشش برندارید و به مطالعه ی درس امتحانی مشغول شوید .

· بیان اضطراب و قلمداد نمودن اضطراب امتحان به عنوان یك اختلال جزیی

· استراحت و غذای كافی جهت شب امتحان

· حفظ سلامتی و آرامش روانی در دوران امتحان

· نشستن روی صندلی امتحان و كشیدن چند نفس عمیق

· رهانمودن عضلات بدن و تنفس عمیق

· پوشیدن لباس مناسب و خوردن تغذیه ی كافی قبل از امتحان

· خودداری از القای منفی مانند : من حتماً قبول نخواهم شد.

· ابتدا سؤالات آسان را پاسخ دهید

· به اتفاقات و رخدادهای خاص درجلسه توجه نكنید.

· از نشستن در كنار دانش آموزان مزاحم خودداری كنید.

توصیه های ویژه آغاز امتحانات دانش آموزان ( روش های صحیح مطالعه ):

بارها شنیده ایم كه دانش آموزان می گویند : «دیگر حال و حوصله خواندن این كتاب راندارم »‌و یا « 10 بار خوانده ام و تكرار كرده ام ولی باز یاد نگرفتم » در این مورد مشكل چیست ؟ مطمئناً اگر چنین باشد، مطالعه كاری سخت و طاقت فرسا است . اما چنین نیست. واقعیت این است كه این گروه از فراگیران ، روش صحیح مطالعه رانمی دانند و متأسفانه درمدرسه نیز چسزی راجع به چگونه درس خواندن نمی آموزند. یادگیری و مطالعه ، رابطه ی تنگاتنگ و مستقیم بایكدیگر دارند، تاجایی می توان این دو را لازم و ملزوم یكدیگر دانست ، برای اینه میزان یادگیری افزایش یابد باید قبل از هرچیز مطالعه ای فعال و پویا داشت . برای داشتن مطالعه ای فعال و پویا نوشتن نكات مهم در حین خواندن ضروری است تا برای مرور مطالب ، دوباره فعال و پویا نوشتن نكات مهم حین خواندن ضروری است تا برای مرور مطالب ،

مزایای شیوه ی صحیح مطالعه :‌

1. كاهش زمان مطالعه

2. افزایش میزان یادگیری.

3. طولانی تر نمودن مدت نگهداری مطالب درحافظه

4. بخاطر سپاری آسان اطلاعات





داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
Manizheh
شنبه 17 شهریور 1397 10:51 ب.ظ
Very Nice

Thanks a lot
روزبه
پنجشنبه 10 اسفند 1396 01:22 ب.ظ
مطلب خیلی خوبی بود. من که استفاده کردم
روزبه
پنجشنبه 10 اسفند 1396 01:22 ب.ظ
مطلب خیلی خوبی بود. من که استفاده کردم
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر